Du khách la hét, chế giễu, trêu chọc người lùn và lấy đó làm niềm vui lớn... để rồi, người lùn đã tự kết liễu đời mình.
Chế độ nô lệ chính thức sụp đổ năm 1861 dưới thời kì tổng thống Mĩ Abraham Lincoln với bản tuyên ngôn Giải phóng nô lệ, chấm dứt hoàn toàn tư tưởng phân biệt chủng tộc với những người da đen - từng bị coi như một món hàng trên toàn thế giới. Thế nhưng, những tàn dư của chế độ này vẫn còn "văng vẳng" đâu đó trong xã hội thời kì đầu thế kỉ 20. Lúc đó, nhân quyền có vẻ bị coi như là một trò đùa mà câu chuyện của người nô lệ châu Phi Ota Benga dưới đây là một ví dụ điển hình.
Hình ảnh của Ota Benga.
Nhân vật chính của câu chuyện là Ota Benga - một người Mbuti lùn - một bộ lạc của châu Phi vốn sinh sống ở Congo. Ota Benga sống vào khoảng đầu thế kỉ thứ 20, tại vùng đất bị vua Bỉ Leopold kiểm soát. Sau một vụ thảm sát man rợ nhằm chiếm rừng cây cao su, vợ Benga đã bị giết cùng với rất nhiều người trong bộ tộc. Rất may, Benga đã thoát chết vì khi ấy anh đang có chuyến đi săn.
Tuy nhiên, ngay sau khi Ota Benga trở về, anh đã bị bắt như một nô lệ (thật khó hiểu khi mà chế độ nô lệ đã bị xóa bỏ vào thời điểm bấy giờ). Anh được bán cho nhà truyền giáo kiêm tiến sĩ tên Samuel Verner với một cái giá rẻ mạt: một ít vải và chút muối. Trước đó, Verner đã kí hợp đồng với Hội chợ Thế giới Saint Louis cho việc tìm kiếm những gì độc đáo để trưng bày tại hội chợ. Kết quả là, Benga bị bắt và bị bán với mục đích vô nhân tính ấy cùng với 4 người lùn Batwa và 5 người thổ dân khác.
Benga và 4 người lùn Batwa.
Tại hội chợ, Benga là người nổi tiếng nhất, anh được miêu tả như là “sinh vật ăn thịt ở châu Phi duy nhất đã có mặt ở Mĩ” và có bộ răng nhọn hoắt vô cùng đặc biệt. Bộ răng đó là một tập tục kì lạ trong bộ lạc anh. Lần ấy, cả nhóm người của Benga bị đối xử man rợ như những người nguyên thủy hay kẻ tù nhân. Kết thúc hội chợ, họ quay về Congo, Benga đã tái hôn nhưng thật không may, một tai họa khác lại ập đến khi vợ Benga bị rắn cắn mà chết. Anh quyết định đi theo Verner về lại Mĩ bởi châu Phi không còn thứ gì đủ sức níu giữ anh.
Viện bảo tàng - nơi mà Benga đã bị trưng bày sống.
Verner gặp khá nhiều khó khăn ở Mĩ nên ông đã quyết định cho Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên "thuê" Benga làm vật trưng bày sống trong bảo tàng. Điều này đã đi ngược lại tuyên ngôn về nhân quyền. Trong sự im lặng của bảo tàng, Benga “bị trưng bày” trong phòng kính, đi lại quanh đống lửa giả, ăn thịt đứa bé giả cho khách tham quan xem. Anh “vô tình một cách sắp đặt” trở thành mồi câu khách của viện bảo tàng.
Verner vẫn tràn ngập trong nợ nần, cuối cùng ông ta quyết định bán Ota Benga cho vườn thú Bronx, New York. So với bảo tàng, ở đây Benga cảm thấy "tự do" hơn song đây lại là điểm bắt đầu cho chuỗi các cảnh tượng dã man và thương tâm sau này. Vào ngày Chủ nhật, 9 tháng 9 năm 1906, tại khu nhà lồng giam khỉ của sở thú Bronx, các du khách đọc một bảng quảng cáo còn ướt nước sơn như sau: “Người lùn Phi châu, Ota Benga, 23 tuổi, cao 4 feet 11 inches (khoảng 1,4m), nặng 103 pounds (khoảng 46kg). Tiến sĩ Samuel Verner mang về từ sông Kasai, Congo, Phi Châu. Triển lãm vào tất cả các buổi chiều trong tháng 9”.
Ota Benga với bộ răng mài nhọn - một tập tục kì lạ.
Đằng sau tấm bảng quảng cáo là một cái nhà lồng khỉ thật lớn, mà trên nền nhà, người ta rắc một ít xương như để nhấn mạnh tình trạng còn man rợ của một người đàn ông bé xíu, đang ngồi trên võng, mặc một cái áo khoác và một cái quần, nhưng chân không có giày, đang bện một tấm chiếu, thỉnh thoảng đứng lên để bắn vài mũi tên vào một đống rơm bên cạnh. Một con đười ươi cũng được nhốt chung chuồng với người đàn ông bé xíu này. Khi người này và con đười ươi chơi đùa, đuổi bắt nhau là lúc đám đông đứng ngoài thưởng ngoạn và reo hò vỗ tay thích thú.
Bình luận về sự kiện này, tờ New York Times đã từng viết bài với tiêu đề lớn: “Người rừng ở chung với khỉ tại sở thú Bronx”. Đáng ngạc nhiên hơn là hành động trên của giám đốc sở thú William Hornaday được khuyến khích bởi một số nhà nhân chủng học mà tiêu biểu là Madison Grant. Ông cho rằng, đây là cơ hội để công chúng thấy được sự khác nhau giữa các chủng tộc người trên thế giới và so sánh sự giống nhau giữa động vật linh trưởng với người.
Chắc hẳn ai cũng hiểu tâm trạng của Benga lúc đó. Tưởng tượng xem, vào ngày Chủ nhật hàng tuần, có tới hơn 40.000 du khách tới sở thú và điều họ làm chỉ là đến xem người đàn ông hoang dã tới từ châu Phi. Họ tới đây, la hét, chế giễu, trêu ghẹo và thậm chí, chọc vào mạng sườn Benga rồi lấy đó làm niềm vui lớn. Và rồi những hành động vô lương tâm, coi thường con người ấy đã bị cả xã hội lên án.
Trước sức ép từ dư luận và ngay cả những phản ứng yếu ớt của Benga, chủ vườn thú đã phải chuyển anh ra khỏi cái lồng khỉ, sau này được giao cho mục sư H.James Gordon - người đưa Benga vào trại mồ côi. Để thoát khỏi sự chú ý của phương tiện truyền thông, Benga lưu lạc và chuyển đến rất nhiều chỗ như Lynchburg, Virginia… Răng của anh cũng được mài lại cho hết nhọn và được ăn mặc theo phong cách người Mĩ. Tiếng Anh của Benga dần dần được cải thiện trong môi trường giáo dục và anh bắt đầu làm việc tại một nhà máy sản xuất thuốc lá, nhưng ước mơ cháy bỏng trong Benga vẫn là quay lại quê hương châu Phi.
Nhưng vì ước mơ trở lại cố hương không thể trở thành hiện thực do Thế chiến thứ nhất nổ ra, Benga chán nản và ngày 20/3/1916, sau khi làm một nghi lễ đặc biệt có vẻ như là truyền thống bộ lạc, người lùn Ota Benga đã kết liễu cuộc đời mình bằng một khẩu súng lục.
Trên thế giới, thực ra đã có rất nhiều những tình cảnh tương tự, những sở thú hội chợ trưng bày thổ dân, nhất là trong giai đoạn thế kỉ 20. Thật đáng sợ! Nhưng liệu Ota Benga có phải là người duy nhất chịu cảnh bị xúc phạm nhân quyền như vậy hay đó chỉ là phần nổi của tảng băng trôi bí ẩn khổng lồ? Bóng ma nào đang đùa giỡn với lịch sử chân thật của loài người? Đây vẫn là câu hỏi còn bỏ ngỏ.
* Bài viết có sử dụng tư liệu tham khảo từ các nguồn: CNN/TFP History, The Guardian/Culture, Michele Collet, EG.
>>Địa ngục trần gian ở đâu?
>>Địa ngục trần gian ở đâu?
- Không bình luận
- Đưa vào Mục yêu thích
Bài cùng chủ đề
Vào mùa Noel, bà con giáo dân bày Hang đá Bethlehem và máng cỏ đón Chúa Hài đồng. Vào những ngày tuần trăng tháng 4 âm lịch, bà con Phật tử cũng trang hoàng vườn Lâm tỳ ni để mừng Đức Phật giáng thế!
Một người ở tỉnh Lào Cai bắt được một con chim có đầu màu xanh, lông ở thân có màu trắng, mà theo chuyên gia đó là chim Thiên Đường.
Giới trẻ Hà thành nô nức rủ nhau đi chụp ảnh với hoa bằng lăng trên đường Kim Mã, Thanh Niên…
Cứ độ tháng 5 về là các con đường Hà Nội lại ngập tràn màu tím hoa bằng lăng. Sắc hoa tím biếc, mang nhiều ý nghĩa. Màu tím của nỗi nhớ và của sự mộng mơ.
Sắc tím gợi lên trong lòng người nhiều ký ức khác nhau, kí ức về tuổi học trò. Khi những nụ hoa bằng lăng chớm nở thì cũng là lúc những trang sách tạm khép lại, bạn trẻ phải xa ghế nhà trường với biết bao kỷ niệm thân thương.
Những bạn trẻ yêu thích chụp ảnh đã tranh thủ dịp này để có được một bộ ảnh thật đẹp với hoa bằng lăng....
Tiền bạc bao giờ cũng là vấn đề nóng. Các bạn hãy thử nghe vài câu chuyện kỳ lạ xung quanh đồng tiền.
1. Vào năm 1865 khoảng 1/3 số tiền lưu hành ở Mỹ là tiền giả.
2. Mãi đến thế kỷ XVIII tại Thuỵ Điển, người ta còn sử dụng tiền bằng đồng, khối lượng lên tới 20kg.
3. Mệnh giá của đồng đôla Mỹ đã có thời lên đến 10.000 USD.
4. Thẻ tín dụng đầu tiên xuất hiện ở Mỹ vào năm 1937. Còn máy rút tiền đầu tiên cũng ra đời ở Mỹ năm 1939.
5. Đồng tiền bán được giá cao nhất là đồng decadramax cổ Hy lạp, bán đấu giá ở Zurich với giá 314.000 đôla.
6. Đơn vị của tiền Nga lúc đầu là côpêch...
Có khi nào bạn bất giác nhớ quay quắt những trò chơi mộc mạc mà vui đến cười thành tiếng cả trong giấc mơ của ngày xưa.
Cuộc sống thiếu thốn, rất nhiều người thuộc thế hệ 8X đã lớn lên cùng nhữngtrò chơi, những món đồ chơi cực kỳ mộc mạc. Đôi khi chỉ với những chiếc lá, mẩu gỗ, viên sỏi, mảnh sành, đôi dép và cái lon sữa bò…, mà 8X thời ấu thơ cũng có thể chơi cả ngày không chán.
Tuổi thơ thiếu thốn, không có gì chơi, có thể ra vườn cắt tàu lá chuối về làm “súng” nổ lốp bốp.
Chơi đồ hàng. Đóng vai bố, mẹ, con thành một gia đình nhỏ xíu. Lấy lá dâm bụt làm tiền. Hái...
0
Ngọn núi lửa Bromo nằm trên đảo Đông Java, Indonesia, là một địa điểm độc đáo và thu hút hàng nghìn du khách mỗi năm.
Ngọn núi lửa Bromo đang hoạt động là một phần của Công viên Quốc gia Bromo Tengger Semeru, một trong những điểm du lịch nổi tiếng nhất ở Đông Java. Núi Bromo nằm ở độ cao 2.329 phía trên một đồng bằng có tên “Biển Cát”. Mặc dù không phải là đỉnh núi cao nhất của dãy núi Tengger, nhưng nó được xem là nổi tiếng nhất.
Nhiếp ảnh gia Helminadia Jabur (36 tuổi), nói: “Núi lửa Bromo đặc biệt vì ở đây có thể chiêm ngưỡng bình minh ngoạn mục và khung cảnh hùng vĩ của cả khu công viên. Ngay...
0
Với nhiều sinh vật biển phong phú, đời sống ngư dân trên biển ở đây vô cùng tấp nập, nhộn nhịp.
Thấp thoáng bên trên làn nước xanh ngắt là một resort nghỉ dưỡng xa hoa, lộng lẫy bên bờ biển Dubai. Về đêm, khu nghỉ dưỡng này lấp lánh như thủy cung xứ Ả Rập.
Vào mùa đông, những chú cá nhà táng trắng sẽ tìm đến vùng nước ấm áp, giàu thủy sinh vật của vịnh Tadjoura, ngoài khơi bờ biển Djiboti. Mặc dù không được chính quyền bảo tồn chính thức, nhưng loài cá lớn nhất thế giới này vẫn trở thành biểu tượng của di sản biển Ả Rập.
Trên ảnh là hai chú cá đuôi gai...
Từ Cách mạng Mỹ cho tới cuộc nội chiến cách đây 150 năm, tờ tiền có mệnh giá cao nhất của Mỹ đã có một lịch sử thăng trầm không kém lịch sử phát triển của chính nước này.
Trong cuộc Cách mạng Mỹ, tờ tiền đầu tiên, được hỗ trợ không có gì nhiều hơn một niềm tin trong chính phủ mới, đã được phát hành để trả cho chiến tranh. Nó không hề có một dấu hiệu chống làm giả nào, và có rất nhiều hình dạng khác nhau, chủ yếu ghi lại những cảnh báo trong cuộc cách mạng do nước Mỹ thực hiện và sự trừng phạt của cái chết. Điển hình là tờ 100 USD của Bắc Carolina năm 1780.
Ngân hàng...
Dám nghĩ, dám làm, bất chấp mọi sự phản đối, các bạn sinh viên này đã đạt được thành công rất đáng nể.
Điển trai, học đỉnh, giỏi kinh doanh
Cái tên Lê Ngọc Chiến (SN 1990, Thanh Hóa), SV chuyên ngành Thương mại điện tử, thuộc Khoa Quản trị Kinh doanh, ĐH Ngoại thương Hà Nội đang nổi như cồn. Ngọc Chiến vừa đạt danh hiệu “Nam vương” mùa đầu tiên của cuộc thi Gương mặtSinh viên- Facelook 2012. Hot boy này còn là thần tượng của rất nhiều bạn trẻ khi còn rất trẻ đã trở thành CEO của chuỗi shop thời trang nam ở Hà Nội.
Lê Ngọc Chiến.
Ngay từ cuối năm thứ hai ĐH, Chiến đã bắt đầu những...
(Kienthuc.net.vn) — Trong các bà vợ của Đề Thám, bà ba Đặng Thị Nhu (tên thường gọi là Nho) còn được biết đến là bà Ba Cẩn nổi tiếng tài giỏi.
Với tài trí trên thông thiên văn dưới tường địa lý, am hiểu Thái Ất thần kinh, kỳ môn độn giáp… bà đã giúp nghĩa quân của Đề Thám giành nhiều thắng lợi.
«Cọc đi tìm trâu»
Ông Hoàng Minh Hồng — Hậu duệ đời thứ 5 của quân sư Hoàng Điển Ân, hiện đang phụ trách Ban Quản lý Khu di tích Hoàng Hoa Thám cho biết: «Chính sử không ghi nhưng ở Yên Thế ai cũng biết tài sắc vẹn toàn của bà Ba Cẩn. Năm sinh của bà cho đến nay chưa ai xác định được rõ. Nhưng...
Nhiều sinh viên tìm tới công việc bán hàng, phát tờ rơi, phục vụ, gia sư… để trang trải chi phí sinh hoạt cũng như có cơ hội cọ xát kinh nghiệm thực tế.
1. Nhân viên bán hàng
Đây là một trong những đầu việc phổ biến nhất dành cho giới sinh viên hiện nay và dễ dàng tìm thấy ở các trung tâm hỗ trợ sinh viên như: bán quần áo, đồ lưu niệm…. Ca làm việc kéo dài 6 giờ, lương dao động 800.000 đồng đến 1,5 triệu đồng tùy nơi.
2. Bán bảo hiểm rong
Sinh viên được toàn quyền lựa chọn điểm bán, thời gian linh hoạt. Có nơi trả lương cố định 800.000 đồng một tháng, ngoài ra hoa hồng trên mỗi tờ bảo...
0
Cựu ngôi sao Toddlers & Tiaras, Isabella Barrett là một triệu phú khi mới 6 tuổi, nhờ vào thành tích tại các cuộc thi sắc đẹp, tần suất xuất hiện trên truyền hình và bộ sưu tập Glitzy Girl.
Cô bé sớm bộc lộ phong cách sống xa xỉ. (Ảnh: Getty Images)
Thương gia nhỏ tuổi này đã sớm bộc lộ phong cách sống xa xỉ với sự giàu có của mình.
«Có gì không thích khi là một triệu phú chứ?» cô bé nói. «Cháu là một ngôi sao, cháu sở hữu hãng trang sức riêng và cháu chỉ thích làm bà chủ. Cháu chưa bao giờ mất điều gì và hầu hết các cuộc thi mà cháu tham gia, cháu đều chiến thắng. Tuy nhiên, thứ cháu thích nhất là...
Nhiều nông dân ở hai huyện Ea Kar và Krông Bông (tỉnh Đắk Lắk) bỏ công sức trồng giống bí đỏ Trung Quốc nhưng gần như mất trắng vì quả nhỏ không bán được.
Ruộng bí rộng hơn 8 sào của ông Lê Mai (thôn 3, xã Hòa Tân, huyện Krông Bông) nhiều tuần nay khô héo dần, ông Mai thu hoạch để vớt vát nhưng bí không bán được vì quả nhỏ. «Công sức cả gia đình xem như mất trắng. Trồng 8 sào bí mà tôi thu được có hơn… 2 tạ, đem bán bị chê là bí nhỏ nên phải đổ số bí này» – ông Mai chua xót.
Vẫn theo ông Mai, chi phí đầu tư cho 1 sào bí mất khoảng 7 triệu đồng, công ty hỗ trợ giống và một phần...
26 năm sau khi cho nổ tung một máy bay Hàn Quốc khiến 115 người thiệt mạng, một nữ điệp viên Triều Tiên hồi tưởng việc làm của mình trong niềm ăn năn và tiếc nuối.
Cựu điệp viên Kim huyn-hee năm 2009. Ảnh: AFP
Năm 1987, Kim Hyun-hee cùng một đồng phạm cài bom lên máy bay từ Baghdad, Iraq, sang Seoul, Hàn Quốc (transit ở Abu Dhabi). Sau vụ tấn công, Kim, khi đó 25 tuổi, bị bắt và bị tuyên án tử hình. Tuy nhiên, sau đó, chính phủ Hàn Quốc kết luận bà bị «tẩy não» và ân xá.
Chuyến bay số 858 của hàng hàng không Korean Air ngày 29/11/1987 nổ tung giữa không trung phía trên biển Adaman, khiến 104 hành khách và 11...
Đặt trẻ ngồi trước tivi xem các đĩa DVD giáo dục không hề giúp tăng khả năng ngôn ngữ của chúng. các chuyên gia khẳng định điều đó sau khi tìm hiểu một sản phẩm trong loạt đĩa Baby Einstein nổi tiếng của Walt Disney.
Mặc dù nhà sản xuất không đặt nặng tính giáo dục, song trên quảng cáo về sản phẩm DVD Baby Wordsworth có ghi rằng "đây là cách dạy học mà chơi về các từ ngữ và ngôn ngữ biểu tượng". Theo Chinadaily, nhóm nghiên cứu từ Đại học California, đã thử dùng đĩa DVD này để kiểm tra các trẻ từ 1 đến 2 tuổi.
Trong 6 tuần, 88 em bé được chọn ra ngẫu nhiên thành hai nhóm để xem...
